ΑΤΕΧΝΩΣ / Γ. Φαρσακίδης: «Να μπορώ να ζωγραφίζω αν τα καταφέρω και επιζήσω…»

Δεν ήταν η εφηβική ορμή ή η απερισκεψία που έσπρωξαν τον Γιώργο Φαρσακίδη στο βουνό. Εποχές δύσκολες, σκληρές. Τα γεγονότα κυλούσαν βίαια και στοιβάζονταν στις νεανικές ψυχές, ωριμάζοντας πριν την ώρα τους τις συνειδήσεις. Από έφηβος ακόμα συμμετείχε στην αντιστασιακή οργάνωση των Γερμανικών Φούρνων, στη Θεσσαλονίκη, όπου δούλευε ως αρτεργάτης. Στα δεκαοχτώ έπιασε το τουφέκι και «βαφτίστηκε» ανταρτοεπονίτης στον ΕΠΟΝίτικο λόχο του Τάγματος Χορτιάτη. Όσα ακολούθησαν σημάδεψαν για πάντα τον ίδιο και κάμποσες λαμπρές σελίδες στην χιλιότομη ιστορία των αγώνων του λαού και της τέχνης του.

ΑΤΕΧΝΩΣ / Μανωλάκης Κιουπτσής – Γιαννάκης Τσουρτσούλης, οι μικροί εξόριστοι του Αη Στράτη που νίκησαν τον θάνατο από πείνα

Η Κλεονίκη Κιουπτσή (αριστερά) με τον γιο της τον
Μανωλάκη και τη συνεξόριστή της Ελένη Αμπατζή,
στον Αη Στράτη. Πηγή φωτογραφίας:
Γ. Φαρσακίδη, ΣΕ ΑΝΙΣΗ ΜΑΧΗ, Θεσσαλονίκη 2012

Χιλιάδες αγωνιστές «φιλοξενήθηκαν» για δεκαετίες στους τόπους εξορίας. Πολλά παιδιά αντίκρισαν για πρώτη φορά τα χρώματα της ζωής στα υγρά κελιά των φυλακών ή στους βράχους ενός ξερονησιού, μεγάλωσαν ανάμεσα στους φυλακισμένους και τους εξόριστους και έχασαν τον ένα ή και τους δυο γονείς τους στα εκτελεστικά αποσπάσματα, είτε δεν πρόλαβαν καν να τους γνωρίσουν. Ο Μανωλάκης Κιουπτσής και ο Γιαννάκης Τσουρτσούλης είναι δυο από τους πολλούς αφανείς «μικρούς» ήρωες που σήκωσαν στις παιδικές τους ψυχές βάρος δυσανάλογα μεγάλο με τα χρόνια και το μπόι τους, που οι περισσότεροι δεν θα σηκώσουν σε ολόκληρη τη ζωή τους.

ΑΤΕΧΝΩΣ: Να τα πούμε;

Συνηθίζουμε να λέμε ότι η τάδε χρονιά που πέρασε ήταν μια  «καλή» ή «κακή χρονιά» (εξιδανικεύοντας ―κατά κανόνα― ο καθένας τα χρόνια της παιδικής (του) αθωότητας), συνδέοντας την καθεμιά με το κατά πόσο και πώς τα γεγονότα καθορίζουν τη ζωή μας. Αν το καλοσκεφτούμε θα δούμε ότι οι χρονιές είναι ίδιες. Ο χρόνος κυλά (και οι εποχές-χρονιές αλλάζουν) με την κάθε κίνηση να είναι αυστηρά προδιαγεγραμμένη. Πάντα ο ήλιος θα διώξει τα σύννεφα μετά τη βροχή, πάντα το φως της μέρας θα διαδεχτεί το σκοτάδι της νύχτας, πάντα ένα ζεστό καλοκαίρι θα γιάνει τις πληγές που άνοιξε η βαρυχειμωνιά.

Οικοδόμος: «Η ζωή σε διάλεξε για να την υπηρετήσεις» ― Γ. Φαρσακίδης: “Ημερολόγιο του βουνού – 1944”

«Την ευτυχία ή θα την γευτείς ή θα την προετοιμάσεις για τους άλλους. Και τα δυο μαζί δε γίνεται. Η ζωή σε διάλεξε για να την υπηρετήσεις», έγραφε ο Μενέλαος Λουντέμης. Η μοίρα τα φέρνει κάποιοι, λίγοι, να καταφέρνουν στη ζωή τους και τα δυο.  Πολύ περισσότερο αν οι ίδιοι, από τα πρώτα βήματά τους, υπόταξαν  τη μοίρα τους σε ανώτερο σκοπό και δεν αφέθηκαν στις βουλές της.

Στις εννιά σχεδόν δεκαετίες της πολυκύμαντης ζωής του ο Γιώργος Φαρσακίδης  δεν έπαψε ποτέ να «προετοιμάζει την ευτυχία για τους άλλους». Από τα μικράτα του  ―όταν  η οικογένειά του αναγκαστικά  εγκαταλείπει την «πρώτη πατρίδα»― που διέσχισε τη Μαύρη Θάλασσα και έφτασε στη  Θεσσαλονίκη, η ζωή τού επιφυλάσσει πολλές τρικυμισμένες «θάλασσες». Μέχρι σήμερα που, αν και δεν κατάφερε να δέσει τους κάβους του στο λιμάνι που ονειρεύτηκε, γεύεται την ευτυχία να μοιράζεται   μαζί μας ―μοιρασιά απλόχερη και γενναιόδωρη― την ομορφιά της τέχνης του και της ακριβής   σοφίας του και σε όσους έχουν την τύχη να βρεθούν  κοντά του τη συναρπαστική συντροφιά του, τον γενναιόδωρο λόγο του, τη ζεστασιά της ψυχής του.

Οικοδόμος: Να μάθουν οι έξω ότι «ζούμε»… (Γιώργος Φαρσακίδης - «Από το "σύρμα" της Μακρονήσου στις γειτονιές του κόσμου» – VIDEO+ΦΩΤΟ)

Σε μια γειτονιά της Ηλιούπολης,  στο θέατρο Δημαρχιακού Μεγάρου, η  πολιτιστική ομάδα ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ διοργάνωσε το Σάββατο 5 Απρίλη την θεατρική – μουσική- εικαστική εκδήλωση «Από το "σύρμα" της Μακρονήσου στις γειτονιές του κόσμου». Τίμησε τον Γιώργο Φαρσακίδη, τον αγωνιστή εικαστικό - λογοτέχνη που κουβαλάει,  χαραγμένα για πάντα,  στο κορμί και την ψυχή του το «σύρμα» της Μακρονήσου και άλλες, αμέτρητες  «κακουχίες» μιας πορείας πολλών δεκαετιών στον κοινό δρόμο των λαϊκών αγώνων και της τέχνης.

Οικοδόμος: «…Πορεία ζωής» που φωτίζει τις ζωές μας

Ήταν μια γλυκιά φθινοπωρινή βραδιά η χτεσινή, που γέμισε με εικόνες και έντονα συναισθήματα όσους κατεβήκαμε μέχρι την Αγίων Ασωμάτων στο Θησείο. Τα   γκρίζα σύννεφα που κατέβαιναν από τον βράχο της Ακρόπολης, περισσότερο γοητεία πρόσθεταν στη βραδιά παρά ανησυχία. Η αυλή των Μουσείων Μακρονήσου και Αη Στράτη είχε πλημμυρίσει από νωρίς με κόσμο. Κάποιοι είχαν πάρει ήδη τη θέση τους στις καρέκλες. Κάποιοι άλλοι σχημάτιζαν μικρές συντροφιές και μιλούσαν γελώντας αισιόδοξα. Αγκαλιασμένα κορμιά που κουβαλούσαν το βάρος πολλών δεκαετιών, φιλιά, ένα τρυφερό χάδι στα λευκά μαλλιά του παλιού συγκρατούμενου, αγάπη, θύμησες και συγκίνηση. Στο κέντρο της αυλής ο πανώριος «γεροπλάτανος», χαμογελαστός κι ευτυχισμένος δώριζε τον «ίσκιο» του στους παρευρισκόμενους, που ζύγωναν να του σφίξουν το χέρι, να τον ευχαριστήσουν και να του αφήσουν αντίδωρο σεβασμό και αγάπη.